Shiv and his poetry -1

 

There is perhaps no one more enigmatic and interesting poet than Shiv Kumar Batalvi. The following is a poem which touches my heart.

I’ve heard that the bard himself recited this poem many times in ‘mehfils’. I’ve found one rendition by Shiv himself. I dont know if its complete or not. I would be glad to fill incomplete portions if someone helps.

 

Download this MP3 – (Right Click)

 

 

ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰ ਸਿਰ ‘ਤੇ, ਮੇਰਾ ਢੱਲ ਚਲਿਆ ਪਰਛਾਵਾਂ|

ਕਬਰਾਂ ਉਡੀਕਦੀਆਂ, ਮੈਨੂੰ ਜਿਉਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਵਾਂ ।।

 

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਥਲ ਤਪਦਾ, ਕੱਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਮੇਰੀ |

ਦੁਖਾਂ ਵਾਲੀ ਗਹਿਰ ਚੜੀ, ਵਗੇ ਗਮਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇਜ਼ ਹਨੇਰੀ |

ਮੈਂ ਵੀ ਕੇਹਾ ਰੁੱਖ ਚੰਦਰਾ, ਜਿਹਨੂੰ ਖਾ ਗਈਆਂ ਉਹਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ||

 

ਲੋਕਾਂ ਮੇਰੇ ਗੀਤ ਸੁਣ ਲਏ, ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜਾਣੇਆ |

ਲੱਖਾਂ ਮੇਰੇ ਸੀਸ ਚੁੰਮ ਗਏਪਰ ਮੁੱਖੜਾ ਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ |

ਅੱਜ ਇਸ ਮੁਖੜੇ ਤੋਂ ਪਿਆ ਆਪਣਾ ਮੈਂ ਆਪ ਲੁਕਾਵਾਂ ||

 

ਹਿਜਰਾਂ ‘ਚ ਸੜਦੇ ਨੇ , ਸੁੱਖੇ ਰੋਟ ਤੇ ਸੁੱਖੀਆਂ ਚੂਰੀਆਂ |

ਉਮਰਾਂ ਤਾਂ ਮੁੱਕ ਚੱਲੀਆਂ, ਪਰ ਮੁੱਕੀਆਂ ਨਾ ਤੇਰੀਆਂ ਵੇ ਦੂਰੀਆਂ|

ਰੱਜ ਰੱਜ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੰਦਰਿਆ ਕਾਵਾਂ ||

ਮਿਰਜ਼ਾ – ਸਾਹਿਬਾਂ / Mirza – Sahiba

There have been many version of the tragic love story of Mirza and Sahiban, but all of them focus on the ‘betrayal’ of Sahiban and more on the death of Mirza.

Following one is thought provoking as it is written from different point of view:

ਤੀਰ ਤੋੜ ਕੇ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਰਜ਼ੇ ਦੀ ਗਵਾਈ,

ਇਕ ਦੀ ਮੌਤ ਕਰਾ ਕੇ ਜਾਨ ਸੱਤਾਂ ਦੀ ਬਚਾਈ,

ਜੇ ਤੋੜੇ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਤੀਰ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ, ਰਹਿੰਦੀ ਨਾ ਸੁਹਾਗਣ ਇਕ ਵੀ ਭਰਜਾਈ,

ਮਾੜੀ ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕਿਤੀ, ਇਹ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਨੇ ਕਰਵਾਈ,

ਮਾੜੀ ਸਾਹਿਬਾਂ ਤਾਂ ਅਖਵਾਉਂਦੀ, ਜੇ ਹੁੰਦੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ,

ਨਾਲ ਯਾਰ ਦੇ ਆਪ ਵੀ ਮਰ ਕੇ, ਸਾਹਿਬਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਿਭਾਈ।

Beauty lies in the eyes of the beholder

This can be expressed fully only by following bunch of couplets.

“ਕਿਸੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਮਜਨੂੰ ਨੂੰ, ਓਏ ਤੇਰੀ ਲੈਲਾ ਦਿੱਸਦੀ ਕਾਲ਼ੀ ਵੇ,

ਮਜਨੂੰ ਓਸ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਰੀ ਅੱਖ ਨਾ ਵੇੱਖਣ ਵਾਲ਼ੀ ਏ,

ਆਖੇ, ਵੇਦ ਵੀ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕੁਰਾਨ ਵੀ ਚਿੱਟੀ, ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਨਾਲ਼ ਸਿਆਹੀ ਕਾਲ਼ੀ ਵੇ,

ਗੁਲਾਮ ਫਰੀਦਾ ਜਿੱਥੇ ਅੱਖੀਆਂ ਲਡ਼ੀਆਂ, ਓਥੇ ਕੀ ਗੋਰੀ ਕੀ ਕਾਲ਼ੀ ਏ।”

 

Translation of the above goes like this, (I apologize in advance for my extremely limited translation capabilities):

 

Your Laila is black in colour, O Majnu, asked someone,

Majnu replied, You lack the depth of vision to see her real beauty,

Veds and Holy Quran are both made from white pages but its the very black ink which decorates them and give them their meaning,

Such temporal features dont count in love , O Ghulam Farid.

 

more about Laila – Majnu

 

more about Khwaja Ghulam Farid

रंजिश ही सही….

The separation of a beloved one or the mere thought of it, is painful. Only the unfortunates ones, who experience it know what it feels like. And yet it is the one of most written about subject. The literary world is full of touching poems. This topc never ceases to intrigue me.

 

रंजिश ही सही, दिल ही दुखाने के लिए आ
आ फिर से मुझे छोड़ के जाने के लिए आ

कुछ तो मेरे पिन्दार-ए-मोहब्बत का भरम रख
तू भी तो कभी मुझको मनाने के लिए आ

पहले से मरासिम* न सही, फिर भी कभी तो
रस्मे-रहे दुनिया ही निभाने के लिए आ

किस किस को बताएँगे जुदाई का सबब हम
तू मुझ से ख़फ़ा है, तो ज़माने के लिए आ

एक उमर से हूँ लज्जत-ए-गिर्या से भी महरूम
ए राहत-ए-जाँ मुझको रुलाने के लिए आ

अब तक दिल-ए-खुशफ़हम को तुझ से हैं उम्मीदें
यह आखिरी शमाएँ भी बुझाने के लिए आ

– फ़राज़

 

 

See more of Ahmed Faraz at Kavitakosh.org